Zbigniew Herbert – Το τέρας του κ. Cogito

συνεχίζοντας την ανιδιοτελή μας εργασία στο πόστο της εξυπηρέτησης, της ψυχαγωγίας και της ενημέρωσης και των πιο απαιτητικών μας αναγνωστών, προχωρήσαμε στη μετάφραση ενός ακόμη αριστουργήματος του Πολωνού ποιητή Zbigniew Herbert. Ο έλληνας αναγνώστης που σκαμπάζει από Χατζιδάκι, θα έχει βέβαια τους αντίστοιχους συνειρμούς με το πρόσωπο του τέρατος, το οποίο είναι ιδιαίτερα επίκαιρο και στην μπλογκόσφαιρα, αλλά και γενικά στην κοινωνία της αστυνομοκρατίας, της κρατικής και παρακρατικής τρομοκρατίας και της βίας. Στον Χέρμπερτ το τέρας δεν έχει πρόσωπο, είναι αόρατο. Η ύπαρξή του τεκμαίρεται εμμέσως (πλην σαφώς) από τις επιπτώσεις του. Σαν το μονοξείδιο του άνθρακα. Αλλά και σαν το βιτριόλι, θα συμπλήρωνε κάποιος τραγικά: γιατί στην omertà κοινωνία μας, τα κρατικά και παρακρατικά εγκλήματα τα γνωρίζουμε μονάχα από τα σημάδια που αφήνουν πάνω στα θύματά τους. Εξοστρακισμοί, βιτριόλι, ζαρτινιέρες, μυστηριώδεις «αυτοκτονίες» δεμένων πισθάγκωνα κρατουμένων, ατιμωρησία των ενόχων. Το αόρατο τέρας που περιγράφει ο πολωνός ποιητής είναι εδώ και τώρα τόσο επίκαιρο, όσο και τότε που γράφτηκε το ποίημα.

Potwór Pana Cogito

1

Szczęśliwy święty Jerzy
z rycerskiego siodła
mógł dokładnie ocenić
siłę i ruchy smoka

pierwsza zasada strategii
trafna ocena wroga

Pan Cogito
jest w gorszym położeniu

siedzi w niskim
siodle doliny
zasnutej gęstą mgłą

przez mgłę nie sposób dostrzec
oczu pałających
łakomych pazurów
paszczy

przez mgłę
widać tylko
migotanie nicości

potwór Pana Cogito
pozbawiony jest wymiarów

trudno go opisać
wymyka się definicjom

jest jak ogromna depresja
rozciągnięta nad krajem

nie da się przebić
piórem
argumentem
włócznią

gdyby nie duszny ciężar
i śmierć którą zsyła
można by sądzić
że jest majakiem
chorobą wyobraźni

ale on jest
jest na pewno

jak czad wypełnia szczelnie
domy świątynie bazary

zatruwa studnie
niszczy budowle umysłu
pokrywa pleśnią chleb

dowodem istnienia potwora
są jego ofiary

jest dowód nie wprost
ale wystarczający

2

rozsądni mówią
że można współżyć
z potworem

należy tylko unikać
gwałtownych ruchów
gwałtownej mowy
w przypadku zagrożenia
przyjąć formę
kamienia albo liścia

słuchać mądrej Natury
która zaleca mimetyzm

oddychać płytko
udawać że nas nie ma

Pan Cogito jednak
nie lubi życia na niby

chciałby walczyć
z potworem
na ubitej ziemi

wychodzi tedy o świcie
na senne przedmieście
przezornie zaopatrzony
w długi ostry przedmiot

nawołuje potwora
po pustych ulicach

obraża potwora
prowokuje potwora

jak zuchwały harcownik
armii której nie ma

woła �
wyjdź podły tchórzu

przez mgłę
widać tylko
ogromny pysk nicości

Pan Cogito chce stanąć
do nierównej walki

powinno to nastąpić
możliwie szybko

zanim nadejdzie
powalenie bezwładem
zwyczajna śmierć bez glorii
uduszenie bezkształtem


Το τέρας του κ. Cogitο

1

Τυχερός ο άη Γιώργης
από τη σέλα του ιππότη
μπορούσε να υπολογίσει με ακρίβεια
τη δύναμη και τις κινήσεις του δράκου

πρώτη αρχή της στρατηγικής
ακριβής υπολογισμός του εχθρού

ο κύριος Cogito
είναι σε χειρότερη θέση

κάθεται στο χαμηλό
διάσελο της κοιλάδας
σκεπασμένης από πυκνή ομίχλη

μέσα από την ομίχλη δεν υπάρχει τρόπος να διακρίνεις
τα φλογερά μάτια
τα άπληστα νύχια
τα σαγώνια

μέσα από την ομίχλη
βλέπεις μόνο
το αχνοφέγγισμα του τίποτα

το τέρας του κυρίου Cogito
στερείται διαστάσεων

δύσκολο να το περιγράψεις
διαφεύγει κάθε ορισμό

είναι σα μια τεράστια θλίψη
σκορπισμένη σε όλη τη χώρα

δε διαπερνάται
με μολύβι
επιχείρημα
λόγχη

αν δεν υπήρχε το ασφυκτικό του βάρος
και ο θάνατος που ξερνά
θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί
ότι είναι ψευδαίσθηση
αρρωστημένης φαντασίας

όμως υπάρχει
υπάρχει στα σίγουρα

σαν μονοξείδιο του άνθρακα γεμίζει
σπίτια ναούς αγορές

δηλητηριάζει πηγές
καταστρέφει τις δομές του νου
σκεπάζει με μούχλα το ψωμί

απόδειξη της ύπαρξης του τέρατος
είναι τα θύματά του

είναι τεκμήριο μη άμεσο
αλλά επαρκές

2

οι συνετοί λεν
ότι μπορούμε να συμβιώσουμε
με το τέρας

πρέπει μονάχα να αποφεύγουμε
τις απότομες κινήσεις
τις απότομες ομιλίες
σε περίπτωση κινδύνου
να παίρνουμε τη μορφή
πέτρας ή φύλλου

να ακούμε τη σοφή Φύση
η οποία συνιστά το μιμητισμό

να αναπνέουμε ανεπαίσθητα
να υποκρινόμαστε ότι δεν είμαστε εκεί

όμως στον κύριο Cogito
δεν αρέσει η ζωή του δήθεν

θα ήθελε να παλέψει
με το τέρας
σε στέρεο έδαφος

βγαίνει την αυγή
στην κοιμισμένη πολιτεία
προνοητικά εφοδιασμένος
με ένα μακρύ αιχμηρό αντικείμενο

εγκαλεί το τέρας
στους άδειους δρόμους

βρίζει το τέρας
προκαλεί το τέρας

όπως ο θαραλλέος μπροστάρης
ενός στρατού που δεν υπάρχει

φωνάζει:
βγές έξω άθλιε δειλέ

μέσα από την ομίχλη
βλέπεις μονάχα
την τεράστια μουσούδα του τίποτα

ο κύριος Cogito θέλει να μπει
στην άνιση μάχη

πρέπει να συμβεί
οπωσδήποτε σύντομα

πριν τον προλάβει
η πτώση από την αδράνεια
ένας φυσιολογικός θάνατος χωρίς δόξα
η ασφυκτική έλλειψη μορφής

Advertisements

24/03/2009. γούστα και άλλα....

7 Σχόλια

  1. Κουνούπι replied:

    Πολύ καλό.
    Σ’ ευχαριστώ που τα μεταφράζεις και τα βάζεις εδώ Issipap.
    Είναι ωφέλιμο να μας βάζεις σε σκέψεις ;)

  2. d.m. replied:

    ανάμεσα στο δον κιχώτη και τις ερυθρές ταξιαρχίες,
    κάπου εκεί,
    πρέπει να βρίσκεται η απάντηση!

  3. issipap replied:

    dm, …ή και στα δύο!!!

    ευχαρίστησίς μου, κουνούπι!
    μιας και ωφελείσαι όταν σας βάζω σε σκέψεις, σκέψου μονάχα αυτό:
    ο ποιητής που το έγραψε αυτό αλλά και άλλα πολύ ωραία και φωτεινά και ελευθεριακά, ήταν φόλα καθολικός:
    σύγκρινε αυτόν τον καθολικό με τον κάθε ταυραμπά τύπου πάπας και δε συμμαζεύεται…
    τι τους χωρίζει;
    μια άβυσσος
    που τη λένε
    εξουσία

    έτσι κομψά
    και
    απόλυτα!

    πού είσαι ρε ουτοπία;

  4. Utopia replied:

    Εδώ είμαι-διαβάζωωωωω…

  5. issipap replied:

    μη μου πεις ότι ανήκεις στην προνομιούχα τάξη των φοιτητών;

  6. Utopia replied:

    Oχι…εγκατέλειψα νωρίς το καράβι.
    Διαβάζω το ποίημα…
    Ωραίο!

  7. issipap replied:

    πώς το λέει:
    να δεις τι σού ‘χω για μετά,
    έτσι δε λέει;

    ζαχαρώνω τώρα τα επόμενα του χέρμπερτ που θα ανεβάσω.
    και μετά αφιέρωμα σε ένα punk γκρουπάκι, τους hurt, τα σπάνε οι τύποι!
    έτσι να ξεμαυρίσουμε λιγάκι, γιατί θα μας καταπιούν οι σκιές…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Trackback URI

Αρέσει σε %d bloggers: